O niepełnosprawności intelektualnej cz. 3 – przyczyny jej występowania.

Zapraszam do trzeciej odsłony o niepełnosprawności intelektualnej.

Dzisiaj szerzej opiszę przyczyny jej powstawania.

W poprzednim artykule dokładnie wyjaśniłam stopnie niepełnosprawności, które diagnozowane są na podstawie Testu Weshlera, przeprowadza go specjalista w poradni pedagogiczno – psychologicznej. Więcej na ten temat znajdziesz tutaj.

Pewnie wielu z Was zastanawia się, albo nie do końca jest pewnych dlaczego dochodzi do nieprawidłowości pracy mózgu.

Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne przedstawiło DSM -V (najnowsza wersja z 2013 r.), w której wyszczególniono podłoża pojawienia się niepełnosprawności:

Wczesne wykrycie, to możliwość podjęcia wczesnej interwencji terapeutycznej, która w optymalny sposób, na tyle ile jest to możliwe minimalizuje trudności w codziennym funkcjonowaniu.

Dlatego najlepiej jest w pierwszym trymestrze wykonać testy diagnostyczne, na które kieruje ginekolog.

Występuje kilka metod badań:

Inwazyjne

Amniopunkcja (polega na nakłuciu igłą brzucha z pomocą USG i pobraniu z jamy macicy niewielką ilość płynu owodniowego).

Biopsja kosmówki (badanie podobne jak poprzednie z taką różnica, że pobierają niewielką ilość tkanki łożyska, ponieważ ma te same geny co dziecko. Są dwie metody jej wykonania: przez powłoki brzuszne lub przez ścianę macicy)

 Kordocenteza (pobranie krwi pępowinowej przez nakłucie sznurka pępowinowego przez powłoki brzuszne kobiety. Dzięki temu badaniu można odczytać szereg informacji od grupy krwi dziecka po zaburzenia chromosomowe – zespół Downa, zespół Patau, zespół Edwordsa, a także wad: rozwojowych, czy serca).

Nieinwazyjne

– mające na celu nie ingerować w ciało i w płód.

Kolejne, to badanie biochemiczne składu surowicy krwi obwodowej matki, pozwala na wykrycie aberracji chromosomowych, jest to ok. 86% przypadków wykrycia zespołu Downa. Zaburzenia poszczególnych składników krwi mogą świadczyć o ciąży mnogiej, obumarcie ciąży, wady układu pokarmowego, ubytki ściany brzucha, wad łożyska, stany zapalne wątroby ciężarnej czy też guzy wątroby tej kobiety.

Badanie jest wysoko prawdopodobne, bo aż 94% jednak 6% obarczone jest granicą błędu i  to także należy wziąć pod uwagę.


Na pewno, też słyszałaś/łeś na lekcji biologii i nie tylko, że podczas ciąży nie wolno pić alkoholu, spożywać niektórych leków, palić papierosów. To dlatego, że dziecko przez pępowinę pobiera od matki pokarm i wszystko inne co zażywa.

Np. kiedy matka wypije alkohol, nie ważne w jakiej ilości, dziecko już po pół godzinie ma takie samo stężenie alkoholu w swojej krwi. Nadużywanie go zwiększa ryzyko poronienia, przedwczesnego porodu, wad serca, uszkodzenia mózgu (w każdym trymestrze ciąży), nieprawidłowe rozwinięcie się innych narządów tj. nerki, płuca, wystąpienie głębokich wad wzroku, słuchu czy alkoholowego zespołu płodowego FAS (szereg wad wrodzonych, neurologicznych i somatycznych. Charakterystyczne objawy: małe, ale szeroko rozstawione oczy, w kąciku oczu widoczna zmarszczka [wygląda to podobnie jak u przemęczonych, niewyspanych oczu], spłaszczona część twarzoczaszki, i wiele innych, ale o tym może kiedyś w odrębnym wpisie).

Palenie jak nadużywanie alkoholu ma podobne konsekwencje u przyszłego dziecka. Innym skutkiem mogą pojawić się liczne alergie, bardziej narażone na choroby układu krążenia, czy oddechowego, a także trudności w prawidłowym fizycznym rozwoju, intelektualnym oraz emocjonalnym.

Nie wspominając już o tym, kiedy kobieta naraża siebie i dziecko podczas spożywania tabletek o silnym składzie, czy też je przedawkuje. Może, to skutkować wczesnym porodem, poronieniem a nawet zgonem dziecka i ciężarnej. Takie dziecko może mieć w przyszłości problemy z koncentracją uwagi, z nadpobudliwością, ADHD, dysleksją, dysgrafią czy dyskalkulią.

Nie tylko matka powinna tego przestrzegać podczas całego okresu trwania ciąży, ale także przed planowaniem potomstwa, tak zwanym okresie przed prenatalnym. Jej partner również, ponieważ jak wiemy jest dawcą nasienia. W nim jest przekazywany cały materiał genetyczny razem ze wszystkimi nieprawidłowościami.

Alkohol, papierosy, czy tabletki, to tylko z kilku czynników, które przyczyniają się do nieprawidłowego rozwoju płodu.


Uszkodzenia prawidłowej pracy mózgu – w okresie okołoporodowym wywołane niedotlenieniem, urazami mechanicznymi (np. wypadek komunikacyjny, upadek ze schodów, znęcanie się fizyczne na ciężarnej), wirusami (opryszczka), infekcjami układu nerwowego (zapalenie opon mózgowych, zapalenie mózgu) itp.

Kolejnym czynnikiem mającym ogromny wpływ na powstające nieprawidłowości są czynniki środowiskowe.

Tak, tak nasze środowisko, które w głównej mierze sami je zaśmiecamy i niszczymy nie zdając sobie sprawy jakie mogą wyniknąć poważne konsekwencje.

Nie od razu są widoczne objawy, ale w kolejnych pokoleniach. Podobnie jest z chorobami jak rak, który po cichu wkrada się w nasze życie i wyniszcza organizm kawałek po kawałku.

Jest to bardzo brutalne, ale niestety prawdziwe.

W dalszym ciągu w piecach, czy na polach wypalane są śmieci, dym z kominów, z aut czy spryskiwanie warzyw i owoców.

Poniżej znajduje się fragment  (z dn. 29.12.2014 r.) ciekawego artykułu odnośnie tego, co znajduje się w naszym „czystym” powietrzu, które na co dzień wdychamy my i nasze dzieci.

„(…) wskutek działalności człowieka do atmosfery dostają się setki tysięcy różnych substancji, a ich rosnące stężenia stają się przyczyną różnorodnych chorób. Wymienił, że w powietrzu obecne są drobne pyły, tlenki węgla, tlenki siarki, tlenki azotu, metale ciężkie – ołów, kadm, nikiel i arsen – oraz wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, takie jak np. benzo(a)piren.(…) Dla zobrazowania skali problemu zanieczyszczeń powietrza w Polsce liczbę 45 tys. przedwczesnych zgonów porównujemy z liczbą ofiar wypadków drogowych. Gdy przyjrzymy się statystykom wyraźnie widać, że każdego roku ofiar zanieczyszczonego powietrza jest w Polsce około 10 razy więcej(…).

Jeżeli ten fragment przykuł Twoją uwagę, to kliknij TU po więcej.

Nie będę Cię tutaj przynudzać ekologią, co warto a czego nie, ale myślę, że ten tekst nakłoni nas do refleksji. Jeżeli chcemy coś zmieniać to zacznijmy od siebie i najbliższego otoczenia. Na pewno poczujemy się lepiej.


Ostatnim z etapów, w którym niepokojące objawy mogą się pojawić, to okres wczesnodziecięcy. Mogą być także wynikiem urazów mechanicznych, chorób mózgu, czy zaburzeń metabolizmu.


Sami zauważcie jest szereg przyczyn, które mogą zwiększyć ryzyko wystąpienia niepełnosprawności. Nie ma jednej odpowiedzi.


Pamiętaj nie stygmatyzuj rodziny,  w której jest osoba z niepełnosprawnością intelektualną. Ocenić możemy tylko siebie i własne poczynania, w każdej sferze życiowej.

To byłoby na tyle.

W kolejnej odsłonie opowiem, na co należy zwrócić szczególną uwagę podczas wystawienia orzeczeń o stopniu niepełnosprawności.

Posłużyłam się następującą lekturą:

  1. Niepełnosprawność Intelektualna, Bobińska K. i Gałecki T.,wyd., Continuo, Warszawa, 2012
  2. Integracja dzieci o specjalnych potrzebach – wybrane zagadnienia etyczne, pod red. G.Fairbaim, S. Faribaim, wyd. Centrum Medyczne Pomocy Psychologiczno – Pedagogicznej, Warszawa, 2000
  3. Dzieci z zaburzeniami łączonymi, Martin L. Kutsher, wyd. K. L. Liber, Warszawa, 2007

Inne źródła:

  1. https://www.pfon.org/dokumenty-i-publikacje/klasyfikacja-icf/583-o-miedzynarodowej-klasyfikacji-funkcjonowania-niepelnosprawnosci-i-zdrowia-icf

Miłego weekendu! 🙂 Pozdrawiam, Kasia – pedagog specjalny

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *