Niepełnosprawność NIE gryzie!

Dzisiaj spróbuje przełamać TABU niepełnosprawności.

Zatem rozsiądź się wygodnie i pozwól jak przeprowadzę Cię krok po kroczku do lepszego zrozumienia „nieco innego świata, który masz na co dzień”.

Niepełnosprawność w dobie dzisiejszego świata winna być w pełni akceptowana i rozumiana, a nie wciąż stygmatyzowana na podstawie niepewnych informacji.

Ludzkim jest, że nie każdego musimy „kochać”, ale tolerować i akceptować.

Wspominam o tym, gdyż niestety, ale szybko poddajemy ocenie nowo poznane osoby, nie starając się ich zrozumieć.

Czy niepełnosprawność wciąż powinna nam się kojarzyć z innością, z odmiennością i poczuciem odrzucenia?

Kiedy coś jest dla nas niezrozumiałe staramy się znaleźć odpowiednią definicję albo instrukcję.

Podobnie jest z niepełnosprawnością, z którą na pewno zetknęłaś/zetknąłeś się niejednokrotnie. Jak wtedy się poczułaś?

Pewnie dziwnie, nieswojo, wzrok wbity w tą osobę jak niczym obraz, poczuć irytację, strach, czy obrzydzenie a nawet złość.

Zobacz, ile emocji wymieniłam przy jednym słowie „niepełnosprawność”.

Czy, te wszystkie uczucia, zachowania muszą Ci towarzyszyć podczas codziennego kontaktu z taką osobą? Odpowiedź brzmi NIE.

To tylko od Ciebie zależy jaką przyjmiesz postawę, ale zanim cokolwiek zrobisz postaraj się dowiedzieć o tej „inności”, która tyle wywołała u Ciebie emocji.

Jestem pedagogiem specjalnym i poczuwam się by choć troszkę zmienić postrzeganie społeczeństwa jeśli chodzi o osoby z niepełnosprawnością i ich rodzicami/opiekunami.

Na początku pochylę się nad wyjaśnieniem pojęcia niepełnosprawność.

Dawniej była definiowana jako ograniczenie lub brak zdolności do wykonywania czynności w sposób lub w zakresie uważanym za normalny dla człowieka, wynikające z uszkodzenia i upośledzenia funkcji organizmu.

Taka forma wyjaśnienia została zaakceptowana w  1980 przez Światową Organizację Zdrowia (WHO).

Określenie „niepełnosprawność” było często używane wymiennie z „inwalidztwem”, choć zakresy obu tych pojęć nie w pełni się pokrywają, a niepełnosprawność jest pojęciem szerszym, obejmującym także aspekt aktywności życiowej. Ta definicja pochodzi z Encyklopedii PWN, z 1996.

Jak można zauważyć, jest to dość stare i nieaktualne wyjaśnienie.

Zostało wielokrotnie przekształcane z uwagi na kolejne badania, a także na prawa człowieka.

W 2001 roku WHO przyjęło nowelizację odnośnie osób ze zdiagnozowaną niepełnosprawnością (lekką, umiarkowaną lub głęboką – o tym dokładniej w kolejnym artykule). Nie ma osób niepełnosprawnych, tylko osoby z niepełnosprawnością, ponieważ nie określa cechy a jej okoliczność funkcjonowania w codziennym życiu.

To w takim razie czym różni się niepełnosprawność od niepełnosprawności intelektualnej?

Sama niepełnosprawność, może być wynikiem nieszczęśliwego wypadku w każdym momencie życia, lub już w łonie matki może nastąpić zły podział komórek, czego wynikiem będzie potocznie zwany „uszczerbek na zdrowiu”, to znaczy, że kończyny mogą być nieprawidłowo rozwinięte lub może być jej brak. Np. dziecko może urodzić się z jedną nogą albo zrośnięte ze sobą bliźnięta, nazywane „syjamskimi”. Mózg u takiej osoby funkcjonuje prawidłowo.

Z kolei u  osoby, u której stwierdzono niepełnosprawność intelektualną praca mózgu nie przebiega w pełni poprawnie, dlatego też mówi się o złożonym zaburzeniu o niejednorodnych objawach, które występują ze zróżnicowaną siłą, powodując tym samym nieprzewidzianą dynamikę.

Ma ona kontrolę nie tylko nad naszym zachowaniem, ale i wywiera ogromny wpływ na nasz charakter, co może stanowić negatywny oddźwięk na kontakty międzyludzkie.

Czy, Twój telefon odmawia Ci posłuszeństwa? Zawiesi się, będzie bezprzyczyny migać i nagle wróci do ponownego funkcjonowania. A Ty się zaczniesz denerwować, dlaczego tak się dzieje skoro jest nowy.

Może nie do końca tak, działa praca mózgu osoby z niepełnosprawnością, ale wydaje mi się, że jest to najprostszy sposób zobrazowania go.

Zaburzenie, to ma kontrolę nad myślami, mową, przyswajaniem wiedzy, czynami i zachowaniem. Niestety jak w przypadku choroby nie ma możliwości 100% „wyzdrowienia”. Za pomocą wsparcia terapeutów i rehabilitacji a nawet leków jest się w stanie zmniejszyć objawy występowania na tyle, na ile jest to możliwe (proces i przebieg wsparcia terapeutów zostanie dokładniej opisany w kolejnym artykule).

Chociaż niepełnosprawność nie wyklucza niepełnosprawności intelektualnej, ponieważ oba przypadki tak jak wcześniej wspomniałam mogą nastąpić już podczas podziału komórki.

Tylko niepełnosprawność „fizyczna” widoczna może być już tuż po urodzeniu, a intelektualna może objawić się nawet do 18 roku życia.

 W 2006 roku Umowa o prawach osób z niepełnosprawnością, przyjęta została przez  organ ONZ ICF (International Classification of Functioning Disability and Health). Dzięki temu ulepszono dostępność do wspomnianej rehabilitacji, jak i przy usamodzielnieniu się w życiu codziennym.


Z medycznego punktu widzenia niepełnosprawność intelektualną wyznaczają̨ obowiązujące klasyfikacje diagnostyczne:

– ze względu na zaburzenia psychiczne DSM Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne

– Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD Światowej Organizacji Zdrowia

-> dokładne szczegóły przeczytasz w następnym poście.

Aha, i najważniejsze niepełnosprawność NIE ZARAŻA, o czym często społeczeństwo jeszcze zapomina. To jest bardzo przykre, ale prawdziwe, kiedy rodzic takiego dziecka słyszy: „(…)lepiej się z nim nie baw, bo możesz się zarazić (…) albo uważaj „on jest nieobliczalny, ma zły wpływ na Ciebie i kolegów (…)”. To tylko kilka z nielicznych przykładów, które zdarzają się niemal każdego dnia.

Żyjemy w czasach, w których podobno nagłaśnia się tolerancję, szacunek, czy wsparcie dla osób z niepełnosprawnością. Jednak kiedy ludzie mają okazje zderzyć się z rzeczywistością odwracają wzrok, unikają problemu, szykanują, wyśmiewają. Takie zachowania niestety dzieją się też w szkołach wśród rówieśników. Tu posłużę się kolejnym przykładem:

– kiedy uczeń z Autyzmem wysokofunkcjonującym (to potoczna nazwa, w celu określenia stopnia funkcjonowania osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu) czyta na głos fragment z książki, padają ciche, wyśmiewcze opinie –„czytać nie potrafi, że tak nie wyraźnie mówi (…).

– koledzy z klasy niechętnie nawiązują kontakt z uczniem, który popycha, gdy ktoś zwróci mu jakąś uwagę.

Dorośli także mają trudność, wydawałoby się że grono pedagogiczne, które jest wykształcone i nie jest im obca niepełnosprawność,

to w rzeczywistości zdarza się (i to coraz częściej – co jest przykre), że nie radzą sobie z prawidłowym udzieleniem wsparcia dla uczniów z niepełnosprawnością jak i dla ich rodzin.

Wynika to nie tyle co z niewiedzy, ale niechęci do zrozumienia, doszukiwania się informacji.

Czy takie zachowanie jest w porządku? Oczywiście, że nie, ponieważ nie wiemy, co przechodzi rodzina, z jakimi problemami, krytyką musi się zmagać.

Może zatem nie oceniajmy, a starajmy się zrozumieć, pomóc, uszanować a przede wszystkim bądźmy tolerancyjni.

Pozwolę sobie przytoczyć słowa

„Najważniejszą zapewne zasadą równości społecznej jest szacunek dla człowieka: każda ludzka istota, bez względu na własne możliwości i osiągnięcia, ma swą godność, a w związku z tym nikt nie może być poniżany, wykorzystywany, ani też nikim nie wolno pogardzić”

Na zakończenie cytat M. Grzegorzewskiej, który idealnie wpisuje się w temat, ponieważ oddaje całokształt:

„Każdy człowiek ma prawo do szczęścia i swego miejsca w społeczności”.
Oznacza to, że każdy z nas pełnosprawny, czy z niepełnosprawnością powinien mieć takie same szanse na rozwijanie swoich pasji, możliwość korzystania z wszelakich dóbr oraz ułatwiające codzienność.

Wspierajmy każdego, kto tego potrzebuje.

PS. Nie wiem jak Ty, ale ja po wysłaniu w eter mojej „wiadomości”, czuję się lżej. Mam poczucie, że choć trochę moja cegiełka przyczyniła się do nieco lepszego zrozumienia osób z niepełnosprawnością.

PS2. Jeżeli, to czytasz, to dobrnąłeś/łaś do końca i bardzo Ci za to DZIĘKUJĘ:)

Pozdrawiam, Kasia – pedagog specjalny i terapeuta.


One Reply to “Niepełnosprawność NIE gryzie!”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *